VIJANA/WANAWAKE WANATAKIWA KUINGIA KWENYE KILIMO CHA KAHAWA KUJIKWAMUA KATIKA LINDI LA UMASIKINI.

                       MAKALA
.Wengi  wanadhani kilimo cha Kahawa ni cha Wazee

N a Ibrahim Yassin,Songwe

WITO umetolewa kwa vijana na wanawake kujiingiza kwenye kilimo cha zao la Kahawa ili kujiingizia kipato badala ya kuwaachia wazee pekee hali itakayosababisha kilimo hicho kudhorota pindi wazee watakapofariki.

Imekuwa ni kawaida kwa wanajamii wengi kudhani kulimo cha Kahawa ni cha wazee pekee huku vijana na wanawake wengi wakillima mazao mengine ya muda mfupi hali inayotakiwa hamasa zaidi itolewe ili vijana hao waanze kulima kahawa.

Zao la Kahawa ni moja ya mazao yenye uchumi  mkubwa nchini na dunia kwa ujumla hali inayotakiwa vijana kuingizwa kwenye kilimo hicho ili wajifunze jinsi wazee wao wanavyolima na hata wazee watakapotoweka duniani kilimo kiendelee.



Kauli hiyo imetolewa na Ezekiel Mwakyoma meneja wa kanda ya mbeya wa bodi ya Kahawa (TCB) wakati akizungumza na waandishi wa habari ofisini kwake akielezea mpango mkakati waliojiwekea kuhakikisha zao la Kahawa linalimwa na watu wa lika zote.

Anasema Bodi ya Kahawa imeundwa kwa sheria namba 23 ya mwaka 2001 na kufanyiwa marekebisho ya sheria za mazao namba 20 ya mwaka 2009 inayowapa mamlaka ya kusimamia sekta ya Kahawa kwa kufuata kanuni na sheria ya kuratibu shughuri zote.

Kutokana na hali hiyo wamejipanga kuhakikisha zao la Kahawa linaongezeka kwa kuongeza hamasa kwa vijana na wanawake kuingia zaidi kwenye zao hilo ili hata wazee wao watakapo toweka ama kustaafu  vijana wawe wamepata uzoefu wa kuliendeleza zao hilo.

‘’Kazi kubwa tuliyonayo ni kuhakikisha tunatoa hamasa kwa wasiolima Kahawa walime,kuhamasisha taasisi tunazofanya nazo kazi zinapanda miche zaidi ili wakulima wasikose miche lengo ni kuongeza tija ili pato la wakulima na serikali lipae mara dufu’’anasema.

Anasema wakati ongezeko la kahawa linakuja pia wapo kwenye mikakati ya kuweka mazingira bora kwa wakulima wa Kahawa na masoko ikiwemo zoezi la usindikaji na kulinda ubora wa Kahawa na kuwa kinara Afrika  ili iweze kuwa na ushindani mkubwa kwenye soko la Dunia.

Anasema ili Kahawa iendelee kuwa bora na mkulima asipate hasara wanahamasisha wakulima kupanda mbegu chotara aina ya Compact,inayoimili magonjwa ya Coffee Barry Disease(CDB) na Coffee Leat Rust (CLR) ukilinganisha na ile ya zamani (Local variety).





Anasema Mbegu ya Compact chotara inauwezo wa kustahimili ukame na inazaa kuanzia mwaka mmoja hadi mmoja na nusu huku ikitoa mazao mengi ukilinganisha na mbegu zingine ndiyo maana wanahamasisha wakulima kupanda

Anasema  Kahawa uzalishaji wake ulishuka kutokana na mabadiliko ya Tabia ya Nchi,ndiyo maana wameanza kuhamasisha uchimbaji wa visima ili pindi mvua inapokata mapema maji hayo ya visima yaanze kutumika kumwagiliwa mashambani.

Sambamba na hilo,Mwakyoma pia anasema wamekuwa wakitoa elimu na kusisitiza wakulima wapande mazao mseto (Mazao mchanganyiko ) ambayo ni Mcadonia,Parachichi,Migomba,Kahawa na miti ya kivuli ambayo ni rafiki ili waongeze kipato kwa kuvuna mazao ya kila aina.

Anasema ili kukabiliana na mabadiliko ya tabia nchi na afya ya udongo,halmashauri zote kupitia maafisa ugani wamekuwa wakipita kwa wakulima,wakipima afya ya udongo na kutoa ushauri kutumia mbegu za asili ili kulinda afya ya udongo.

Ansema lengo la elimu hiyo ni kufanikisha lengo la kila mche mmoja utoe kilo 2 badala ya gramm 200 ambayo ni nje ya lengo na kwamba mwaka 2024/25 walikusanya Tani, 20,870.6 kahawa ghafi nje ya matarajio ya tani 30.000 na kuwa tayari wameweka malengo ya kupata tani 50.000.
‘’Ili kufanikisha hilo,wanashirikiana na wadau mbalimbali ikiwemo taasisi ya utafiti wa mbegu (TAcRI) Kanda ya Mbeya,pamoja na halmashauri kupitia idara za kilimo ambao ndiyo wanaowajua wakulima katika maeneo yao’’Anasema.

Afisa ubora kutoka bodi ya Kahawa kanda ya Mbeya Frolian Ndungulu anasema waliweka mahitaji kuanzia mwaka 2020 hadi 2025 kahawa ipate soko la uhakika kutokana na kuongeza thamani ya ubora ambapo awali ulikuwa chini.



Anasema wanaendelea kutoa elimu kwa wakulima kuzingatia kanuni 10 za ubora na tayari wameanza kuzingatia huku lengo lao ni kuwa na asilimia 70 ya ubora ukilinganisha na uliopo sasa wa asilimia 35 na kuwa kwa upande wa vijana ni asilimia 25 tu ndiyo wanaoshiliki kilimo.

Kajilu Francis mkurugenzi wa maendeleo ya mazao na uendeshaji nchini anasema wamejipanga kuhakikisha kahawa nchini inakuwa na ushindani zaidi katika soko la Dunia na kwa kufanikisha hilo,wameanza kuchimba visima vya maji mashambani ili mvua zikikata maji hayo yatumike kwenye umwagiliaji wa Kahawa.

Anasema tayari kwa wilaya ya Mbozi visima 10 vimechimbwa na kufungwa mota na kuwekwa minara ya sola kati ya hivyo visima vinne havukuwa na maji ambapo wamevirudia tena kuvichimba,hadi sasa visima viwili vimekamilika na viwili vipo hatua za mwisho.

Anasema mwaka 2021 hadi 2025 waliweka malengo ya kukusanya Kahawa tani 300.000 na kuongeza ubora asilimia 75 na kuwa kila eneo la uzalishaji kahawa ina ubora wake na kukubarika sokoni kutokana na uhitaji wa wateja wanaohitaji aina gani ya kahawa.

Anasema Kilimo kinachangia asilimia 24 ya pato la Taifa lengo walilojiweke a ni asilimia 30 na tayari wamejipanga kuiongeza uzalishaji,kutoa mafun zo,kuchimba visima kuongeza tija kwa kupanda mbegu chotara za Compact.

Ifahamike kuwa ili kahawa izidi kupaa ipo haja wakulima kuondolewa changamoto zinazowakumba ikiwemo kuwawaishia pembejeo zikiwemo mbolea ili wafanya maandalizi zaidi mashambani.


Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

KAEGELE NA KAZUKAMWE WAIBUKA KIDEDEA KURA ZA MAONI CCM WILAYANI NKASI

Image
Na Israel Mwaisaka, Nkasi ‎ ‎Salum Kazukamwe na Moses Kaegele wameshinda katika Kura za maoni za kuwania Ubunge katika Majimbo mawili ya Nkasi Kaskazini na kusini yanayounda wilaya Nkasi ‎ ‎Akitoa taarifa juu ya zoezi zima la upigaji wa Kura za maoni lililofanyika Jana katibu wa CCM wilaya Nkasi Anastazia Almasi amesema kuwa wilaya Nkasi inaundwa na Majimbo mawili ya Uchaguzi na makada 10 wa CCM walifanikiwa kuingia katika kinyang'anyiro hicho na wawili hao kupenya kuweza kupeperusha bendera ya CCM kwenye uchaguzi mkuu unaotarajia kufanyika Oktoba 29,2025.. ‎ ‎Amesema kuwa kwa upande wa Jimbo la Nkasi Kaskazini Salumu Kazukamwe ameshinda kwa kupata Kura 2956 akifuatiwa na John Sichilima aliyepata kura 1471, Jonas Kifunda 560, Thomas Kalunga kura 320 na wa mwisho Ni David Siame aliyeambulia 137. ‎ ‎Kwa upande wa Jimbo la Nkasi kusini Moses Kaegele ameshinda kwa kupata Kura 3028 akifuatiwa na Vicent Mbogo aliyepata 1,623, Evarist Christopher Mwanansao Kura 465,Desderius Mipata Ku...
Read more

DIWANI KATA YA KALA AFARIKI DUNIA KWA UGONJWA WA KIHARUSI

Image
Na Israel Mwaisaka,Nkasi ‎DIWANI wa kata ya kala Wilayani Nkasi Privatus Yoramu (CCM) amefariki Dunia baada ya kuugua kwa muda mfupi . ‎ ‎Kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa jana na Mwenyekiti wa halmashauri ya Wilaya Nkasi Richard Maasai ni kuwa tukio hilo limetokea Juzi jumatano majira ya saa 12 jioni wakati akipatiwa matibabu katika hospitali ya mkoa Rukwa. ‎ ‎Amesema kuwa marehemu amefariki kutokana na ugonjwa wa kiharusi na ugonjwa huo aliupata kutokana na ugonjwa uliokuwa umempata wa shinikizo la juu la damu (Pressure) na kupelekea mishipa ya damu kupasuka na hatimaye kupata ugonjwa wa Kiharusi uliopelelea umauti wake. ‎ ‎Mwenyekiti huyo wa halmashauri amefafanua kuwa majuzi aliongoza kikao Cha kamati ya elimu na afya kama Mwenyekiti na akiwa katika kikao hicho alizidiwa na ugonjwa na kukimbizwa katika hospitali ya Wilaya Nkasi ambapo alipewa huduma ya awali na kukimbizwa katika hospitali ya mkoa kwa matibabu zaidi . ‎ ‎Na amedai kuwa mazishi ya Diwani huyo yatafanyika kesho jumam...
Read more

Mke wa Mchungaji wa kanisa la EAGT ajinyonga akihofia deni lake la fedha za kanisa

Image
Na Israel Mwaisaka,Nkasi ‎ ‎Mwanamke aliyefahamika kwa jina la Joyce Baton Mwasumbi mkazi wa Kijiji Cha Kanazi wilayani Nkasi amefariki dunia baada ya kujinyonga kwa kutumia kanga chumbani kwake. ‎ ‎Akizungumzia tukio hilo Mwenyekiti wa Kijiji Cha Kanazi Rudis Ulaya amesema kuwa tukio la Mwanamke huyo ambaye ni mke wa Mchungaji wa kanisa la EAGT kujinyonga limetokea leo Jumatano Disemba 24,2025 majira ya saa 2 asubuhi baada ya Mumewe ambaye ni mchungaji kwenda kanisani kupalilia pembeni mwa jengo la kanisa hilo. ‎ ‎Amesema kuwa wakati Mumewe ambaye ni Mchungaji akiendelea na jukumu lake kanisani mkewe aliutumia mwanya huo kujitundika kwa kutumia kitenge na muda mfupi Mumewe aliingia chumbani huko na kumkuta Mkewe akiwa amejitundika juu huku akitapatapa kufa ndipo alipochukua kisu na kukikata kitenge hicho kwa lengo la kuokoa uhai wake lakini muda mfupi alipoteza maisha ‎ ‎Mwenyekiti huyo wa Kijiji amefafanua kuwa baada ya yeye kumhoji Mume wa marehemu Mchungaji Ibrahimu Mwaipopo alid...
Read more